Coördinaten 41° 54′ NB, 87° 39′ WL (Kaart) Chicago Icoontje doorverwijspagina Zie Chicago (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Chicago. Chicago Stad in de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten Flag of Chicago, Illinois.svg Seal of Chicago, Illinois.png Locatie van Illinois Locatie van Chicago Situering Staat Illinois County Cook County Algemeen Oppervlakte 606,2 km² - land 587,9 km² - water 18,3 km² Inwoners (2009) 2 851 268 (4926 inw/km²) - agglomeratie 9.312.255 (2010) Portaal Portaalicoon Verenigde Staten State Street, Chicago in 1907 Gezicht op Michigan Avenue bij de Michigan Avenue Bridge; links het Wrigley Building en rechts de Tribune Tower Downtown Chicago ('The Loop') gezien vanaf de Willis Tower, het hoogste gebouw rechts van het midden is het John Hancock Center Zicht op Chicago River westwaarts met rechts de Marina Towers Voorkant van Chicago Theatre in de Loop Campus van de Universiteit van Chicago Museum of Science and Industry Chicago Water Tower North Lakeshore Drive, een belangrijke verkeersader in Chicago. Foto genomen vanaf het John Hancock Building Chicago is de grootste stad in de Amerikaanse staat Illinois en het bestuurlijk centrum van Cook County. Met een inwoneraantal van 2.836.658 mensen (2007) in de stad en meer dan 9 miljoen in de metropool is Chicago na New York en Los Angeles de grootste stad van de VS. De stad ligt aan de oever van het Michiganmeer, op ongeveer 300 kilometer van Illinois' hoofdstad Springfield. Chicago heeft een oppervlakte van 606 km². Inhoud 1 Demografie 2 Klimaat 3 Geschiedenis 4 Economie 5 Kunst en cultuur 5.1 Chicago Symphony Orchestra 5.2 Opera 5.3 Mahalia Jackson 5.4 Blues 5.5 Oprah Winfrey 6 Wetenschap 7 Bezienswaardigheden 8 Bekende inwoners 9 Bijzonderheden 10 Stedenbanden 11 Plaatsen in de nabije omgeving 12 Panorama 13 Externe links Demografie Chicago telt circa 3 miljoen inwoners, de agglomeratie telt circa 9 miljoen inwoners. 37% van de bevolking is Afro-Amerikaans of zwart. 25% van de bevolking is Hispanic of Latino. Zij komen vooral uit de landen Mexico en Cuba. 25% van de bevolking is blank. 5% van de bevolking is Aziaat - vooral uit de landen China en Japan. 5% van de bevolking is van andere afkomst. 3% van de bevolking is van gemengde afkomst. 11% van de bevolking is ouder dan 65 jaar. 34% van de bevolking is alleenstaand. 25% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. 7% van de bevolking is werkloos. Klimaat In januari is de gemiddelde temperatuur -5,3 °C, in juli is dat 23,9 °C. Jaarlijks valt er gemiddeld 949,5 mm neerslag (gegevens op basis van de meetperiode 1961-1990). Geschiedenis In het gebied waar nu Chicago ligt, woonde oorspronkelijk de Potawatomi-stam. Chicago werd gesticht in 1830 en kreeg in 1837 de stadsstatus toegekend. Op 8-10 oktober 1871 werd een groot deel van de stad door brand verwoest. Van de toen 300.000 inwoners raakte een derde dakloos. Het aantal doden viel gezien de enorme omvang van de brand mee, het lag tussen de 200 en 300. De herbouw van Chicago bracht een revolutie in de bouwkunst teweeg. De uitvinding van de lift en de elektriciteit maakte het mogelijk om kantoortorens van meer dan acht bouwlagen te ontwerpen. Driftig werd geëxperimenteerd met constructies van gietijzeren kolommen en stalen balken, van stalen skelet en van betonskelet. Op 1-4 mei 1886 waren er grote spanningen tussen de vakbonden en de politie die uitmondden in de Haymarket Riot. Bij deze rellen werd een bom gegooid, en de leiders van de vakbondsacties werden gearresteerd en veroordeeld, sommigen van hen geëxecuteerd, hoewel er geen enkel bewijs voor hun betrokkenheid was. In 1893 was Chicago het toneel van de Wereldtentoonstelling, die in 1933 werd herhaald. Tijdens de drooglegging in de jaren twintig was Chicago het werkterrein van een aantal beruchte criminelen; de bekendste van hen was Al Capone. Zie ook St Valentine's Day Massacre. Chicago had ooit het grootste openbaarvervoersnetwerk in de Verenigde Staten. In het begin van de 20e eeuw reden er meer dan 3000 trams over meer dan 1000 mijl aan sporen. Na grote fusies tussen openbaar vervoerbedrijven in de stad werd de CTA opgericht, de Chicago Transit Authority. Economie Chicago kent een zeer groot zakencentrum. In de negentiende eeuw, toen de spoorwegen een groot deel van de goederen vervoerden, was Chicago het punt van vertrek van bijna alle treinen die op weg gingen naar het westen van de Verenigde Staten. Ook vandaag de dag ligt Chicago nog op een uitzonderlijk strategische positie, zowel voor trein- als autoverkeer. Deze positie heeft Chicago tot het grootste industriële centrum van Amerika gemaakt, zelfs nog groter dan New York City en Los Angeles. Nabij de stad bevindt zich ook nog een zeer grote luchthaven: O'Hare International Airport. Deze luchthaven was tot voor kort de drukste luchthaven van de wereld en telt zes start- en landingsbanen. Kunst en cultuur In Chicago zijn enkele van de meest vooraanstaande cultuurinstellingen ter wereld gehuisvest. Chicago Symphony Orchestra Het Chicago Symphony Orchestra - CSO - geldt als een van de vijf beste en mooist klinkende ter wereld. Zij bespelen de Orchestra Hall aan South Michigan Avenue. Onder Fritz Reiner bereikte het orkest een van zijn bloeiperiodes en was vooral de muziek van Richard Strauss veelvuldig te beluisteren. Al in de jaren 50 van de twintigste eeuw maakte het CSO daarvan opnames voor het label RCA Living Stereo. Het orkest heeft een traditie met chef-dirigenten van Europese oorsprong. Na Reiner - die van oorsprong een Hongaar was - was Georg Solti - ook Hongaar - langdurig aan het orkest verbonden en dit gold ook voor Daniel Barenboim. Vele beroemde componisten dirigeerden eigen werk met het CSO. Al in 1903 bezocht Richard Strauss met zijn vrouw het orkest. Hij dirigeerde eigen werken waarbij zijn vrouw - die een beschermde status als sopraan had maar helemaal niet zo goed kon zingen - enkele aria's vertolkte. Ook Béla Bartók, Leopold Stokowski en later Pierre Boulez stonden voor het orkest. Vanaf het concertseizoen 2006 - 2007 is Bernard Haitink benoemd als eerste dirigent en Pierre Boulez als dirigent emeritus. Het CSO is niet al te vaak meer te beluisteren op nieuwe cd-opnamen omdat de prijzen die het orkest rekent voor een half uur opname onbetaalbaar zijn geworden. Opera The Lyric Opera of Chicago is op dit moment een vooraanstaand cultuurinstituut vanwege haar gedurfde operapresentaties. Dit is jarenlang anders geweest omdat het conservatieve repertoire de boventoon voerde. Dat komt doordat de grote geldschieters, die feitelijk de opera financieel gezond houden, jarenlang zeer dominerend in de programmaraad aanwezig waren. De Brit Sir Andrew Davis heeft de muzikale leiding. De opera-uitvoeringen vinden plaats in het wereldberoemde Civic Opera House aan North Wacker Drive. Het is een art deco-gebouw dat in 1929 werd geopend. Het operagebouw is ontsprongen aan de visie van de magnaat Samuel Insull (1859-1938), een miljardair die bekendstond als de "Prince of Electricity". Insull, president van de Chicago Civic Opera Association, wilde een nieuw operagebouw bouwen om Louis B. Sullivan's Auditorium Building op South Michigan Avenue de loef af te steken. Insull stelde dat het gebouw aan vijf doelen moest voldoen: het moest veilig zijn, de zichtlijnen moesten zeer goed zijn, de stoelen comfortabel, de omgeving en presentatie moesten onovertroffen zijn en de akoestiek zou groots moeten zijn. Het ontwerpteam dat door Insull gekozen werd was het architectuurbureau van Graham, Anderson, Probst & White in Chicago. Er kunnen 3500 mensen van opera genieten. Het gebouw is een soort troon: een middengedeelte met een wolkenkrabber van 45 etages met daarnaast een beide kanten kantoorgebouwen van 22 etages hoog. Mahalia Jackson In 1927 kwam Mahalia Jackson, de 'koningin van de gospel', uit New Orleans, waar zij op 26 oktober 1911 was geboren, naar Chicago, waar zij, naast een baantje als bloemenverkoopster, zangeres was van gospelmuziek. Met haar beroemde We shall overcome, op 20 augustus 1963 gezongen bij het Lincoln Memorial in Washington D.C. ten overstaan van meer dan 200.000 mensen, werd zij een van de voorvechtsters van de emancipatiebeweging van de Afro-Amerikanen, naast grootheden als dominee Martin Luther King en diens vrouw Coretta Scott King, beiden lid van dezelfde baptistenkerk, en Rosa Parks. Blues Chicago kan ook bestempeld worden als een van de hoofdsteden van de blues. In de jaren twintig kwam een instroom op gang van grote groepen zwarte landarbeiders uit de Mississippidelta, op zoek naar een beter bestaan. Zij brachten hun muziek mee en er ontstond een zeer levendige scene van clubs, geconcentreerd rond Maxwell Street. Begin jaren veertig begonnen deze muzikanten elektrisch versterkt te spelen en maakten opnames voor labels als Vee Jay, Aristocrat en Chess. De Chicagosound zou een beslissende rol spelen in het ontstaan van rock-'n-roll en grote invloed hebben op de Britse bands van de jaren zestig. Grote namen waren Big Bill Broonzy, Muddy Waters, Howlin' Wolf, Elmore James, Jimmy Reed, Bo Diddley en Chuck Berry. Oprah Winfrey Begin jaren tachtig begon bij de lokale omroep van Chicago de talkshow van Oprah Winfrey onder de titel A.M. Chicago, vanaf 1985 The Oprah Winfrey Show. De straat waaraan de Harpostudio's, waarin de show vanaf 1990 werd opgenomen, liggen, heet sinds 2011 de Oprah Winfrey Way. Wetenschap Chicago kent circa 15 zelfstandige universiteiten. Gerenommeerd zijn vooral Northwestern University en de Universiteit van Chicago. Aan de eerstgenoemde universiteit is de Kellogg School of Business gevestigd die doorgaans als de meest gerenommeerde marketing universiteit ter wereld wordt gezien. Aan de Universiteit van Chicago voerde de natuurkundige Enrico Fermi in het kader van het Manhattanproject de beslissende experimenten uit die leidden tot goedkeuring voor het project voor de ontwikkeling van de atoombom tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de economische wetenschappen is de Chicago School een begrip: onder die namen wordt een aantal economen verenigd die een neo-liberale visie op de economie hebben ontwikkeld. Met name vallen hier de conservatief Thomas Sowell en de monetarist Milton Friedman te noemen. Ook voor de sociologie en aanverwante disciplines (sociale filosofie en sociale psychologie) heeft de Chicago School veel betekend. Enkele prominente sociale wetenschappers die in verband gebracht worden met de Chicago School zijn oprichter Albion Small, maar wellicht bekender: G.H. Mead, W. I. Thomas, Robert Park, Ernest Burgess en Herbert Blumer. Laatstgenoemde heeft in grote mate bijgedragen aan het ontstaan van het Symbolisch Interactionisme Verder heeft Chicago de Loyola University, opgericht door de Jezuïeten en andere universiteiten zoals de University of Illinois in Chicago, de grootste opleider van medici in de Verenigde Staten, en DePaul University, een kleinere privé-universiteit. Bezienswaardigheden Adler Planetarium Aon Center Art Institute of Chicago Chicago Water Tower Cloud Gate Field Museum of Natural History Grant Park Hilton Chicago John Hancock Center (vernoemd naar staatsman John Hancock) Lincoln Park Magnificent Mile Millennium Park Monadnock Building Museum of Science and Industry Shedd Aquarium Six Flags Great America Willis Tower (van 1973 tot 1997 het hoogste gebouw ter wereld; sindsdien het hoogste gebouw in Noord-Amerika) Bekende inwoners 1rightarrow blue.svg Lijst van personen uit Chicago Bijzonderheden Chicago is een van de grootste spoorwegknooppunten ter wereld. De Chicago-rivier is een van de weinige rivieren ter wereld waarvan de stroomrichting kunstmatig is omgedraaid. Chicago's O'Hare International Airport is een van de grootste luchthavens ter wereld Chicago's bijnaam is de "windy city". Vaak wordt het verband met de sterke wind vanaf het Michiganmeer gelegd. Een alternatieve uitleg is echter dat rond het eind van de 19e eeuw de politici uit Chicago zoveel over hun stad opschepten dat buiten Chicago vaak gesteld werd dat mensen uit Chicago overdrijven (Engels: "blow a lot of wind"). Chicago heeft zich kandidaat gesteld voor de Olympische Zomerspelen van 2016, maar heeft ze niet toegewezen gekregen. Stedenbanden Vlag van Ghana Accra (Ghana), sinds 1989 Vlag van Jordanië Amman (Jordanië), sinds 2004 Vlag van Griekenland Athene (Griekenland), sinds 1997 Vlag van Servië Belgrado (Servië), sinds 2005 Vlag van Verenigd Koninkrijk Birmingham (Verenigd Koninkrijk), sinds 1993 Vlag van Zuid-Korea Busan (Zuid-Korea), sinds 2007 Vlag van Marokko Casablanca (Marokko), sinds 1982 Vlag van India New Delhi (India), sinds 2001 Vlag van Zuid-Afrika Durban (Zuid-Afrika), sinds 1973 Vlag van Ierland Galway (Ierland), sinds 1997 Vlag van Zweden Göteborg (Zweden), sinds 1987 Vlag van Duitsland Hamburg (Duitsland), sinds 1994 Vlag van Oekraïne Kiev (Oekraïne), sinds 1991 Vlag van Pakistan Lahore (Pakistan), sinds 2007 Vlag van Zwitserland Luzern (Zwitserland), sinds 1998 Vlag van Mexico Mexico-Stad (Mexico), sinds 1991 Vlag van Italië Milaan (Italië), sinds 1973 Vlag van Rusland Moskou (Rusland), sinds 1997 Vlag van Japan Osaka (Japan), sinds 1973 Vlag van Frankrijk Parijs (Frankrijk), sinds 1996 Vlag van Israël Petach Tikwa (Israël), sinds 1994 Vlag van Tsjechië Praag (Tsjechië), sinds 1990 Vlag van China Shanghai (China), sinds 1985 Vlag van China Shenyang (China), sinds 1985 Vlag van Canada Toronto (Canada), sinds 1991 Vlag van Litouwen Vilnius (Litouwen), sinds 1993 Vlag van Polen Warschau (Polen), sinds 1960 Plaatsen in de nabije omgeving De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 12 km rond Chicago. Plaatsen in de omgeving ChicagoChicago Plaats met 54016 inwoners (2000)Berwyn (9 km) Plaats met 85616 inwoners (2000)Cicero (7 km) Plaats met 15688 inwoners (2000)Forest Park (12 km) Plaats met 778 inwoners (2000)Forest View (10 km) Plaats met 10255 inwoners (2000)Lyons (12 km) Plaats met 52524 inwoners (2000)Oak Park (11 km) Plaats met 8895 inwoners (2000)Riverside (11 km) Plaats met 6148 inwoners (2000)Stickney (9 km) Panorama De skyline van Chicago. In het midden van de foto is de Willis Tower te zien. Daarvoor staat Chicago Board of Trade Building met zijn piramidaal dak. Net links van de Willis Tower is 311 South Wacker Drive te zien. Rechts in het midden is op de voorgrond het rechthoekige Aon Center te zien, met daarvan links van Two Prudential Plaza en Trump International Hotel and Tower. Geheel links is One Museum Park te zien, uiterst rechts Lake Point Tower met beneden rechts Navy Pier. De skyline van Chicago. In het midden van de foto is de Willis Tower te zien. Daarvoor staat Chicago Board of Trade Building met zijn piramidaal dak. Net links van de Willis Tower is 311 South Wacker Drive te zien. Rechts in het midden is op de voorgrond het rechthoekige Aon Center te zien, met daarvan links van Two Prudential Plaza en Trump International Hotel and Tower. Geheel links is One Museum Park te zien, uiterst rechts Lake Point Tower met beneden rechts Navy Pier. Externe links Op andere Wikimedia-projecten: Commons Media op Wikimedia Commons Wikivoyage Reisgids op Wikivoyage (en) CityofChicago.org - Officiële website van de gemeente (en) ExploreChicago.org - Officiële toeristische website (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Chicago op city-data.com Chicago Symphony Orchestra Lyric Opera of Chicago Museum of Science and Industry Bronnen, noten en/of referenties Volkstelling 2000, www.census.gov Grootste stedelijke agglomeraties van de Verenigde Staten (2010) 1. New York City (22,1 mln) · 2. Los Angeles (17,9 mln) · 3. Chicago (9,8 mln) · 4. Washington D.C.-Baltimore (8,6 mln) · 5. Boston (7,6 mln) · 6. San Jose-San Francisco (7,5 mln) · 7. Dallas (6,7 mln) · 8. Philadelphia (6,5 mln) · 9. Houston (6,1 mln) · 10. Atlanta (5,6 mln) · 11. Miami (5,6 mln) · 12. Detroit (5,2 mln) · 13. Seattle (4,2 mln) · 14. Phoenix (4,2 mln) · 15. Minneapolis (3,6 mln) · 16. San Diego (3,1 mln) · 17. Denver (3,1 mln) · 18. Cleveland (2,9 mln) · 19. Saint Louis (2,9 mln) · 20. Orlando (2,8 mln) · 21. Sacramento (2,5 mln) · 22. Tampa (2,8 mln) · 23. Pittsburgh (2,4 mln) · 24. Charlotte (2,4 mln) · 25. Portland (2,2 mln) · 26. Cincinnati (2,2 mln) · 27. San Antonio (2,1 mln) · 28. Kansas City (2,1 mln) · 29. Indianapolis (2,1 mln) · 30. Columbus (2,1 mln) Categorie: Chicago Navigatiemenu Registreren Niet aangemeld Overlegpagina IP-adres Bijdragen IP-adres Aanmelden Artikel Overleg Lezen Bewerken Geschiedenis Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Donaties Hulpmiddelen Links naar deze pagina Verwante wijzigingen Bestand uploaden Speciale pagina's Permanente koppeling Paginagegevens Wikidata-item Deze pagina citeren Afdrukken/exporteren Boek maken Downloaden als PDF Printervriendelijke versie In andere projecten Mediabestanden Wikivoyage In andere talen Acèh Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc العربية ܐܪܡܝܐ مصرى Asturianu Azərbaycanca Boarisch Žemaitėška Беларуская Беларуская (тарашкевіца)‎ Български বাংলা Brezhoneg Bosanski Català Chavacano de Zamboanga Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano Tsetsêhestâhese کوردی Corsu Čeština Cymraeg Dansk Deutsch Zazaki Dolnoserbski Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Suomi Na Vosa Vakaviti Føroyskt Français Arpetan Nordfriisk Furlan Frysk Gaeilge 贛語 Gàidhlig Galego Avañe'ẽ 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 Gaelg 客家語/Hak-kâ-ngî Hawai`i עברית हिन्दी Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն Interlingua Bahasa Indonesia Interlingue Igbo Ilokano Ido Íslenska Italiano ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut 日本語 Basa Jawa ქართული Taqbaylit Gĩkũyũ Қазақша Kalaallisut 한국어 Къарачай-малкъар Kurdî Kernowek Кыргызча Latina Lëtzebuergesch Limburgs Ligure Lumbaart Lietuvių Latviešu Malagasy Māori Македонски മലയാളം Монгол मराठी Кырык мары Bahasa Melayu Mirandés မြန်မာဘာသာ مازِرونی Dorerin Naoero Nāhuatl Plattdüütsch नेपाली नेपाल भाषा Norsk nynorsk Norsk bokmål Novial Occitan Ирон ਪੰਜਾਬੀ Kapampangan Papiamentu Deitsch Pälzisch Polski Piemontèis پنجابی Português Runa Simi Rumantsch Romani Kirundi Română Armãneashti Tarandíne Русский Саха тыла Sardu Sicilianu Scots Sámegiella Sängö Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina ChiShona Shqip Српски / srpski Sranantongo Sesotho Seeltersk Svenska Kiswahili Ślůnski தமிழ் తెలుగు Tetun Тоҷикӣ ไทย Türkmençe Tagalog Tok Pisin Türkçe Татарча/tatarça Twi ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Oʻzbekcha Vèneto Tiếng Việt Volapük Walon Winaray IsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá 中文 Bân-lâm-gú IsiZulu Koppelingen bewerken Deze pagina is het laatst bewerkt op 21 jan 2015 om 19:30. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Ontwikkelaars Mobiele weergave Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki

Mihaly Csikszentmihalyi Mihaly Csikszentmihalyi, Amerikaans/Hongaars psycholoog, bekendste voorvechter van het flow-begrip en een van de voortrekkers van de positieve psychologie-beweging. Hij is hoogleraar en voormalig hoofd van de psychologie-faculteit van de Universiteit van Chicago. Naar eigen zeggen raakte hij geïnteresseerd in de psychologie na het bijwonen van een lezing van de Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung in Zürich. Bronnen Beyond Boredom and Anxiety, 1975, San Francisco: Jossy-Bass. Flow: The psychology of optimal experience, 1990, New York: Harper & Row. Creativiteit, over 'flow', schepping en ontdekking, 1998, ISBN 90-5352-373-1 Flow, psychologie van de optimale ervaring, 1999, ISBN 90-5352-508-4 De weg naar Flow, 1999, ISBN 90-5352-535-1 Flow in zaken, over leiderschap en betekenisgeving, 2003, ISBN 90-5352-909-8 Externe link Homepagina Csiksentmihalyi Video van de toespraak van Csikszentmihalyi over flow op TED 2010 Categorie: Amerikaans psycholoog

Flow (mentale toestand) Het geconcentreerd beschilderen van een modelschip. Flow refereert aan een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden. Flow wordt gekenmerkt door op de betreffende acties gerichte energie en activiteit, volledige betrokkenheid daarbij, alsmede het feit dat men de activiteiten succesvol uitvoert. Belangrijkste theoreticus achter dit concept is de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Flow is een belangrijk concept in de zogenoemde positieve psychologie, waarvan Csikszentmihalyi (naast Martin Seligman) de belangrijkste proponent is. Flow wordt zo genoemd omdat enkele personen die door Csikszentmihalyi werden geïnterviewd voor zijn in 1975 verschenen boek over flow het bij wijze van metafoor hadden over een "stroom die hen meevoerde". In die zin is de term "flow" niet gerelateerd aan de uitdrukking "go with the flow", die betekent dat men zich conformeert aan hetgeen anderen doen. Kenmerken van Flow Volgens Csikszentmihalyi kan het gevoel van flow gekenmerkt worden door ten minste een aantal van de volgende acht kenmerken: Men heeft een duidelijk doel; Concentratie en doelgerichtheid; Verlies van zelfbewustzijn: men gaat volledig op in de activiteit en vergeet zichzelf; Verlies van tijdsbesef: de tijd vliegt voorbij; Directe feedback: succes en falen ten aanzien van de activiteit zijn onmiddellijk duidelijk, zodat men daarop het eigen handelen direct kan aanpassen; Evenwicht tussen de eigen vaardigheid en de uit te voeren activiteit: de bezigheden zijn heel uitdagend echter nét niet te moeilijk om met succes uit te voeren; Een gevoel van persoonlijke controle over de situatie of activiteit; De activiteit is intrinsiek belonend, bijvoorbeeld erg leuk. Een staat van 'flow' wordt geassocieerd met het streven om een bepaald doel te bereiken, zoals het schilderen van een schilderij of het bespelen van een instrument. Deze toestand wordt gerealiseerd als er sprake is van een optimale balans tussen de moeilijkheid van een taak en de specifieke vaardigheden van de persoon in kwestie. Verder kunnen mensen in de staat van 'flow' boven hun eigen kunnen uitstijgen en sneller leren en nieuwe inzichten verkrijgen. Met flow vergelijkbare concepten en ervaringen zijn terug te vinden in oosterse spirituele tradities zoals het Boeddhisme en het Taoïsme. Voorts kennen veel sporters flow uit eigen ervaring, bijvoorbeeld als ze een partij tennis spelen met een tegenstander die het uiterste van hem vergt. Referenties Csikszentmihalyi, M. (1975) Beyond Boredom and Anxiety. San Francisco: Jossy-Bass. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York: Harper & Row. Csikszentmihalyi, M. (1998). Creativiteit: over 'flow', schepping en ontdekking. Amsterdam: Boom. ISBN 9053523731 Edzes, M. (2006). A target a day keeps the doctor away. Over flow in Nederland. ISBN 90-902079-7-X, www.edzes.com Sherry, J. L. (2004). Flow and media enjoyment. Communication Theory, 14, 328–347. Externe link Video van de toespraak van Csikszentmihalyi over flow op TED 2010 Categorieën: Psychologie Motivatie Navigatiemenu

Flow (mentale toestand) Het geconcentreerd beschilderen van een modelschip. Flow refereert aan een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden. Flow wordt gekenmerkt door op de betreffende acties gerichte energie en activiteit, volledige betrokkenheid daarbij, alsmede het feit dat men de activiteiten succesvol uitvoert. Belangrijkste theoreticus achter dit concept is de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Flow is een belangrijk concept in de zogenoemde positieve psychologie, waarvan Csikszentmihalyi (naast Martin Seligman) de belangrijkste proponent is. Flow wordt zo genoemd omdat enkele personen die door Csikszentmihalyi werden geïnterviewd voor zijn in 1975 verschenen boek over flow het bij wijze van metafoor hadden over een "stroom die hen meevoerde". In die zin is de term "flow" niet gerelateerd aan de uitdrukking "go with the flow", die betekent dat men zich conformeert aan hetgeen anderen doen. Kenmerken van Flow Volgens Csikszentmihalyi kan het gevoel van flow gekenmerkt worden door ten minste een aantal van de volgende acht kenmerken: Men heeft een duidelijk doel; Concentratie en doelgerichtheid; Verlies van zelfbewustzijn: men gaat volledig op in de activiteit en vergeet zichzelf; Verlies van tijdsbesef: de tijd vliegt voorbij; Directe feedback: succes en falen ten aanzien van de activiteit zijn onmiddellijk duidelijk, zodat men daarop het eigen handelen direct kan aanpassen; Evenwicht tussen de eigen vaardigheid en de uit te voeren activiteit: de bezigheden zijn heel uitdagend echter nét niet te moeilijk om met succes uit te voeren; Een gevoel van persoonlijke controle over de situatie of activiteit; De activiteit is intrinsiek belonend, bijvoorbeeld erg leuk. Een staat van 'flow' wordt geassocieerd met het streven om een bepaald doel te bereiken, zoals het schilderen van een schilderij of het bespelen van een instrument. Deze toestand wordt gerealiseerd als er sprake is van een optimale balans tussen de moeilijkheid van een taak en de specifieke vaardigheden van de persoon in kwestie. Verder kunnen mensen in de staat van 'flow' boven hun eigen kunnen uitstijgen en sneller leren en nieuwe inzichten verkrijgen. Met flow vergelijkbare concepten en ervaringen zijn terug te vinden in oosterse spirituele tradities zoals het Boeddhisme en het Taoïsme. Voorts kennen veel sporters flow uit eigen ervaring, bijvoorbeeld als ze een partij tennis spelen met een tegenstander die het uiterste van hem vergt. Referenties Csikszentmihalyi, M. (1975) Beyond Boredom and Anxiety. San Francisco: Jossy-Bass. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York: Harper & Row. Csikszentmihalyi, M. (1998). Creativiteit: over 'flow', schepping en ontdekking. Amsterdam: Boom. ISBN 9053523731 Edzes, M. (2006). A target a day keeps the doctor away. Over flow in Nederland. ISBN 90-902079-7-X, www.edzes.com Sherry, J. L. (2004). Flow and media enjoyment. Communication Theory, 14, 328–347. Externe link Video van de toespraak van Csikszentmihalyi over flow op TED 2010 Categorieën: Psychologie Motivatie Navigatiemenu Registreren Niet aangemeld Overlegpagina IP-adres Bijdragen IP-adres Aanmelden Artikel Overleg Lezen Bewerken Geschiedenis Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Donaties Hulpmiddelen Links naar deze pagina Verwante wijzigingen Bestand uploaden Speciale pagina's Permanente koppeling Paginagegevens Wikidata-item Deze pagina citeren Afdrukken/exporteren Boek maken Downloaden als PDF Printervriendelijke versie In andere talen Čeština Dansk Deutsch English Esperanto Español فارسی Suomi Français עברית Magyar Italiano 日本語 한국어 Norsk bokmål Polski Português Русский Simple English Slovenščina Svenska Українська Tiếng Việt 中文 Koppelingen bewerken Deze pagina is het laatst bewerkt op 3 aug 2014 om 14:39. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Ontwikkelaars Mobiele weergave Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki

Intrinsieke en extrinsieke motivatie Intrinsieke en extrinsieke motivatie zijn twee verschillende bronnen van motivatie waar vaak onderscheid tussen wordt gemaakt. De theoretische afbakening tussen deze twee begrippen is niet altijd helder[1]. Volgens de zelfbeschikkingstheorie is extrinsieke motivatie de motivatie die ontstaat vanuit een externe bron, bijvoorbeeld het vooruitzicht op een beloning of een straf bij een bepaalde handeling. Bij intrinsieke motivatie komt de motivatie vanuit de persoon zelf. Deze handelt niet om een externe beloning te bemachtigen of een straf te ontkomen, maar vanwege de intrinsieke waarde van de activiteit op het moment zelf of voor het behalen van een doel in de toekomst[2]. Metaforisch beschreven: bij intrinsieke motivatie draait het om het spel, en bij extrinsieke motivatie om de knikkers. Intrinsieke motivatie is benodigd om in een zogenaamde flow te raken. Verschillen tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie Het kaarsenexperiment van Duncker: intrinsiek gemotiveerde deelnemers wisten de puzzel sneller op te lossen Verschillende wetenschappelijke onderzoeken wijzen op verschillen tussen gedrag dat ontstaat vanuit extrinsieke en intrinsieke motivatie. Mensen die intrinsiek gemotiveerd zijn voor een bepaalde handeling vertonen volgens wetenschappelijke onderzoeken[2]: Een hoger concentratieniveau Meer creativiteit. Dit zou onder andere komen door een verhoogd concentratieniveau, hogere bereidheid tot het nemen van risico's, het speelser zijn en het flexibeler verkennen van cognitieve paden[3] Grotere gevoelens van zelfcompetentie en trots Meer plezier tijdens het uitvoeren van hun taak Extrinsieke motivatie kan niet intrinsiek gemotiveerde mensen in beweging brengen. Een nadeel is echter dat het vooruitzicht op een beloning of straf moet blijven bestaan, anders werkt de extrinsieke motivatie niet. Intrinsieke motivatie kan onafhankelijk van externe invloeden plaatsvinden en kan in bepaalde opzichten dus als duurzamer gezien worden. Ten voorbeeld: een leerling die door nieuwsgierigheid intrinsiek gemotiveerd is om te leren, zal ook doorgaan met leren als de strenge docent het lokaal uitloopt. Verdringing van intrinsieke motivatie Als een persoon externe stimulansen verwacht voor een bepaalde taak, dan kan dit de intrinsieke motivatie 'verdringen'. Een persoon die intrinsiek gemotiveerd is voor een activiteit zal daarom niet automatisch dubbel gemotiveerd raken als ook extrinsieke motivatie opgeroepen wordt. Op de langere termijn kan een persoon juist minder gemotiveerd raken, omdat de intrinsieke motivatie ook weg kan blijven nadat de externe stimulansen weggenomen zijn. Een voorbeeld is een kind dat uit eigen beweging tekeningen maakt. Zodra deze beloond wordt voor mooie tekeningen, kan deze het eigen plezier verliezen en ophouden om vanuit eigen beweging te tekenen. Of externe stimulansen daadwerkelijk intrinsieke motivatie verdringen, is nog onderwerp van discussie binnen de wetenschap[2]. Zie ook Zelfdeterminatietheorie Autonomie Bronnen, noten en/of referenties W. de Moor, Arbeidsmotivatie als management-instrument, Bohn Stafleu van Loghum, 19 August 1998, p. 29– ISBN 978-90-313-2713-3. Geraadpleegd op 23 September 2012. Giep Franzen, Motivatie: denken over drijfveren sinds Darwin, Uitgeverij Boom, 20 February 2008 ISBN 978-90-473-0063-2. Geraadpleegd op 23 September 2012. Michael D. Mumford, Handbook of Organizational Creativity, Academic Press, 1 October 2011, p. 226– ISBN 978-0-12-374714-3. Geraadpleegd op 2 October 2012. Categorie: Motivatie Navigatiemenu Registreren Niet aangemeld Overlegpagina IP-adres Bijdragen IP-adres Aanmelden Artikel Overleg Lezen Bewerken Geschiedenis Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Donaties Hulpmiddelen Links naar deze pagina Verwante wijzigingen Bestand uploaden Speciale pagina's Permanente koppeling Paginagegevens Wikidata-item Deze pagina citeren Afdrukken/exporteren Boek maken Downloaden als PDF Printervriendelijke versie Talen Koppelingen bewerken Deze pagina is het laatst bewerkt op 14 jul 2014 om 16:19. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Ontwikkelaars Mobiele weergave Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki

Zelfbeschikkingstheorie Zelfdeterminatietheorie.png De zelfbeschikkingstheorie of zelfdeterminatietheorie (ZDT) is een door Edward L. Deci en Richard M. Ryan ontwikkelde macrotheorie over de menselijke motivatie. De kern van de theorie wordt gevormd door de stelling dat er drie natuurlijke basisbehoeften zijn die, indien deze bevredigd worden, een optimale functionering en groei van een persoon toestaan. Ook de intrinsieke motivatie van een persoon om doelen te bereiken hangt mede van de bevrediging van deze behoeften af. Een belangrijke stelling van de theorie is dat vormen van controle op het gedrag van anderen zorgt voor een afname van hun intrinsieke motivatie, omdat deze controle de bevrediging van de basisbehoeften frustreert [1]. Inhoud 1 De drie basisbehoeften 2 Intrinsieke en extrinsieke motivatie 3 Noten 4 Externe link De drie basisbehoeften Volgens Deci en Ryan delen alle mensen drie aangeboren psychologische basisbehoeften, te onderscheiden van de fysiologische behoeften. Dit zijn: "competentie"[2] "(relationele of sociale) verbondenheid"[3] "autonomie"[4] Intrinsieke en extrinsieke motivatie Volgens de zelfdeterminatietheorie kan extrinsieke motivatie de intrinsieke motivatie 'verdringen'. Een persoon die extern gemotiveerd wordt, zal zich niet autonoom voelen en daarom minder intrinsiek gemotiveerd raken. Een kind dat beloond wordt voor het al dan niet maken van huiswerk zal bijvoorbeeld mogelijk de eigen intrinsieke motivatie voor de handeling verliezen, als het de beloning als een oorzaak gaat zien van het eigen gedrag. Noten E. Deci - R. Ryan, Overview of Self-Determination Theory: An Organismic Dialectical Perspective, in Handbook of Self-Determination Research", pp. 3-34, Rochester, 2002. S. Harter, Effectance motivation reconsidered: Toward a developmental model, in Human Development 1 (1978), pp. 661-669, R.W. White, Ego and reality in psychoanalytic theory, New York, 1963. R. Baumeister - M.R. Leary, The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation, in Psychological Bulletin 117 (1995), pp. 497-529. R. deCharms, Personal causation, New York, 1968, E.L. Deci, Intrinsic motivation, New York, 1975. Externe link www.psych.rochester.edu/SDT/ Categorieën: Psychologie Motivatie Navigatiemenu Registreren Niet aangemeld Overlegpagina IP-adres Bijdragen IP-adres Aanmelden Artikel Overleg Lezen Bewerken Geschiedenis Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Donaties Hulpmiddelen Links naar deze pagina Verwante wijzigingen Bestand uploaden Speciale pagina's Permanente koppeling Paginagegevens Wikidata-item Deze pagina citeren Afdrukken/exporteren Boek maken Downloaden als PDF Printervriendelijke versie In andere talen Deutsch English Suomi Français עברית Српски / srpski Svenska Koppelingen bewerken Deze pagina is het laatst bewerkt op 2 feb 2014 om 17:38. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Ontwikkelaars Mobiele weergave Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki

Motivatie Een klok, gemotiveerd door een slinger Motivatie is datgene wat een individu tot bepaald gedrag drijft. Motivatie heeft invloed op de initiatie, richting, intensiteit en volharding van het menselijk gedrag[1]. Motivatie ontstaat uit een samenspel tussen de biologische (aangeboren) en cultuurafhankelijke (aangeleerde) eigenschappen van een individu en de omgeving van dat individu[2]. Zo kan honger ervoor zorgen dat een individu eet (een aangeboren behoefte) of door de ouders aangeleerde ambitie dat een student een tentamen voorbereidt. Motivatie is een belangrijk begrip in verschillende disciplines, zoals de psychologie, pedagogiek, onderwijskunde en criminologie. Omdat motivatie met alles dat een mens tot handelen beweegt te maken heeft is het een complex onderwerp waar vele verschillende theorieën en perspectieven over geformuleerd zijn. Zelfs de definitie van motivatie kan sterk verschillen[2]. Veel van de theorieën over motivatie hebben te maken met de verschillende factoren die motivatie beïnvloeden. Dit kunnen behoeften zijn, zelf geformuleerde doelen, de eigen mening over de moeilijkheidsgraad van het doel en de eigen vaardigheden, maar ook beloningen of straffen. De verschillende perspectieven leggen het gewicht bij verschillende factoren. Inhoud 1 Intrinsieke en extrinsieke motivatie 2 Behoeften 3 De invloed van verwachtingen op motivatie 3.1 Zelfeffectiviteit 3.2 Verwachtingstheorie 3.3 Fantasie 4 Toestand versus actieoriëntatie 5 Zie ook Intrinsieke en extrinsieke motivatie 1rightarrow blue.svg Zie Intrinsieke en extrinsieke motivatie voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Een vaak gehanteerd onderscheid van verschillende soorten bronnen van motivatie is dat tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. De theoretische afbakening tussen deze twee begrippen is niet altijd helder[3]. Volgens de zelfbeschikkingstheorie ontstaat extrinsieke motivatie vanuit een externe bron, bijvoorbeeld het vooruitzicht op een beloning of een straf bij een bepaalde handeling. Bij intrinsieke motivatie komt de motivatie vanuit de persoon zelf. Deze handelt niet om een externe beloning te bemachtigen of een straf te ontkomen, maar vanwege de intrinsieke waarde van de activiteit op het moment zelf of voor het behalen van een doel in de toekomst[2]. Metaforisch beschreven: bij intrinsieke motivatie draait het om het spel, en bij extrinsieke motivatie om de knikkers. Naast een verschil in hun oorspronkelijke bron zijn er ook verschillen tussen de werking van intrinsieke en extrinsieke motivatie. Mensen die in een situatie intrinsiek handelen zijn volgens de zelfbeschikkingstheorie onder andere creatiever, hebben een hogere inzet, hogere gevoelens van zelfcompetentie en trots en meer plezier in hun taakuitvoering. Extrinsieke motivatie kan de intrinsieke motivatie verdringen. Een persoon die een activiteit eerst vanwege haar inherente waarde voor zichzelf uitvoerde, gaat zich concentreren op de beloning en wordt zo niet dubbel zo gemotiveerd (door een combinatie van intrinsieke en extrinsieke motivatie), maar mogelijk juist minder gemotiveerd op de langere termijn, omdat intrinsieke motivatie duurzamer kan zijn. Wetenschappers verschillen van mening over de mate waarop dit alles gebeurt en of dit überhaupt gebeurt[2]. Behoeften 1rightarrow blue.svg Zie Behoefte voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Om de vraag te beantwoorden waarom een mens tot iets gemotiveerd is, wordt soms het concept van (psychologische) behoeften gebruikt, dat oorspronkelijk sterk beïnvloed is door Humanistische wetenschappers als Erich Fromm, Carl Rogers en Abraham Maslow. Volgens hen hebben mensen behoeften, en ontstaat van hieruit motivatie om deze behoeften te bevredigen. Veel theorieën over behoeften stellen dat er universele basisbehoeften zijn die alle mensen met elkaar delen. In theorieën zoals de bekende behoeftehiërarchie van Abraham Maslow worden behoeften hiërarchisch ingedeeld: pas als aan de 'lagere' behoeftes zoals honger en veiligheid is voldaan gaat een mens streven naar bijvoorbeeld erkenning en zelfverwezenlijking. Zulke hiërarchische indelingen zijn echter controversieel en moderne theorieën over behoeften bevatten dan ook vaak lijsten met behoeften die personen tegelijkertijd kunnen nastreven[2]. Een voorbeeld van een moderne theorie over behoeften is de zelfdeterminatietheorie. De invloed van verwachtingen op motivatie De motivatie van een persoon wordt sterk beïnvloed door de verwachtingen die hij heeft over zijn eigen effectiviteit, de moeilijkheidsgraad van een handeling en de mogelijke uitkomst(en) van zijn handelen. Een persoon zal logischerwijs minder gemotiveerd zijn tot een handeling waarvan hij verwacht dat deze nooit zal slagen of tot niets goeds zal leiden. De invloed van verwachtingen op de motivatie is uitgewerkt in diverse theorieën. Zelfeffectiviteit 1rightarrow blue.svg Zie Zelfeffectiviteit voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Zelfeffectiviteit is het vertrouwen van een persoon in de eigen bekwaamheid om met succes invloed uit te oefenen op zijn of haar omgeving, bijvoorbeeld door een bepaalde taak te volbrengen of een probleem op te lossen[4][2]. Zelfeffectiviteit wordt als een belangrijk element gezien in theorieën over motivatie. Personen zijn sneller gemotiveerd voor een bepaalde handeling als zij het idee hebben dat zij over de bekwaamheid beschikken om deze met succes te verrichten. Zij zullen volgens Albert Bandura, die de self-efficacy (zelfeffectiviteits)theorie heeft opgesteld, het gedrag sneller ontplooien en doorzetten. Zelfeffectiviteit heeft invloed op vele gebieden, zoals bijvoorbeeld de motivatie voor het onderwijs en de beroepskeuze[2]. Verwachtingstheorie 1rightarrow blue.svg Zie Verwachtingstheorie voor het hoofdartikel over dit onderwerp. De verwachtingstheorie van Victor Vroom is een wetenschappelijke theorie over motivatie[2]. Volgens de verwachtingstheorie hangt de sterkte van motivatie voor een handeling af van drie factoren: verwachting, instrumentaliteit en valentie. Als mensen de keuze hebben tussen verschillende handelingsopties, zullen zij kiezen voor de optie met de grootste motivatiesterkte. De theorie is met name geënt op motivatie binnen werkomgevingen. Fantasie Als een persoon een doel wil behalen, zal het vaak zo zijn dat deze eerst een positieve fantasie over dit doel heeft. "Het zou toch mooi zijn als ik dit had behaald...". Volgens de psychologe Gabriëlle Oettingen is er een belangrijke relatie tussen fantasie en motivatie. Iemand zal het meest gemotiveerd zijn als deze een positieve fantasie over het behaalde doel heeft (bijvoorbeeld een voorstelling van een mooie Porsche) en deze fantasie contrasteert met wat er gebeurt als hij of zij niet de inzet benodigde levert. Blijft het alleen bij de positieve fantasie, dan neemt de motivatie juist af, volgens Oettingen wellicht omdat de geest voor de gek gehouden wordt door de fantasie en denkt dat het doel al is behaald. In haar diverse onderzoeken hadden proefpersonen die fantaseerden zonder dat zij een contrast aanbrachten een minder grote kans op het behalen van hun doel en toonden zij zich minder gemotiveerd[5]. Toestand versus actieoriëntatie Julius Kuhl introduceerde het concept "toestands- versus actieoriëntatie" (state vs. action orientation)[6]. Personen die gecommitteerd zijn aan een zeker doel, over 'action control' beschikken en streven een redelijk moeilijk doel te behalen, zullen gemotiveerd zijn om een zeker doel te bereiken en hoogstwaarschijnlijk een "actieoriëntatie" ontwikkelen bij het handelen om dichter bij het doel te komen. In deze oriëntatie richt de persoon zich voornamelijk op facetten die helpen om het handelen richting doel (blijvend) uit te voeren. Die facetten kunnen zijn; de ontwikkeling van strategieën, het blokkeren van emoties die het handelen in de weg staan, het stimuleren van cognities die het handelen bevorderen en het open staan voor specifieke informatie die relevant is voor het naderen van het doel en blokkeren van irrelevante informatie. Personen die niet verbonden zijn met het gestelde doel, of die te maken krijgen met een onmogelijke taak, zullen zeer waarschijnlijk een "toestandsoriëntatie" ontwikkelen. In deze oriëntatie richt de persoon zich voornamelijk op facetten die niet helpen om het handelen richting doel (blijvend) uit te voeren. Die facetten kunnen zijn; het focussen op emoties die het handelen in de weg staan, het focussen op cognities die het handelen in de weg staan en het open staan voor alle informatie die voorbijkomt. Of iemand een actie- of toestandsoriëntatie ontwikkelt, hangt af van een viertal factoren: de huidige toestand; de toekomstige/gewenste toestand (het doel); de discrepantie tussen huidige en toekomstige/gewenste toestand; alternatieven om die discrepantie te kunnen reduceren. Er bestaan ook min or meer stabiele verschillen in actie- versus toestandsoriëntatie [7]. Deze individuele verschillen kunnen worden gemeten aan de hand van een vragenlijst, de ACS90 [8]. De ACS90 heeft twee subschalen. De eerste subschaal meet actie- versus toestandsoriëntatie na een faalervaring (AOF). De tweede subschaal meet actie- versus toestandsoriëntatie in beslissingssituaties (AOD). De ACS90 is een betrouwbaar instrument met goede psychometrische eigenschappen [9]. Een Nederlandse vertaling van de ACS90 is ontwikkeld door Koole en collega's [10]. Individuele verschillen in actie- versus toestandsoriëntatie, gemeten door middel van de ACS90, blijken een belangrijke voorspeller van gedrag te zijn in een groot aantal uiteenlopende domeinen. De AOF-schaal voorspelt onder meer de neiging tot piekeren, prestatieafname na een faalervaring, vervreemding, conformiteit en emotieregulatie. De AOD-schaal voorspelt onder meer besluitvaardigheid, functioneren van het werkgeheugen, de efficiëntie waarmee gedragsintentie wordt omgezet, en emotieregulatie. Emotieregulatie is volgens recente inzichten de centrale component van individuele verschillen in actie- versus toestandsoriëntatie [11]. Actiegeoriënteerden lijken vaardiger in het omgaan met negatieve gevoelens dan toestandsgeoriënteerden. De uiteenlopende effecten van actie- versus toestandsoriëntatie zijn dus mogelijk terug te voeren op een verschil in emotieregulatievaardigheden tussen actie- versus toestandsgeoriënteerden. Deze verschillen in emotieregulatievaardigheden ontstaan waarschijnlijk tijdens de opvoeding, al is het mogelijk om actie- versus toestandsoriëntatie ook op latere leeftijd nog te veranderen [12] . Zie ook Therapietrouw Aangeleerde hulpeloosheid Wet van Yerkes-Dodson Bronnen, noten en/of referenties Huitt, W., Motivation to Learn: An Overview. http://www.martinfrost.ws/htmlfiles/aug2008/motivation.html Giep Franzen, Motivatie: denken over drijfveren sinds Darwin, Uitgeverij Boom, 20 February 2008 ISBN 978-90-473-0063-2. Geraadpleegd op 23 September 2012. W. de Moor, Arbeidsmotivatie als management-instrument, Bohn Stafleu van Loghum, 19 August 1998, p. 29– ISBN 978-90-313-2713-3. Geraadpleegd op 23 September 2012. Bandura, A. , Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change, Psychological Review 1977, Vol. 84, No. 2, 191-215 Gabriele Oettingen, Heather Barry Kappes (2011). Positive fantasies about idealized futures sap energy. Journal of Experimental Social Psychology 47 (4): 719–729 . ISSN:00221031. DOI:10.1016/j.jesp.2011.02.003. Julius Kuhl, A theory of self-regulation: Action versus state orientation, self-discrimination, and some applications. Applied Psychology: An International Review, 41, 95-173, 1992. Kuhl, J., & Beckmann, J. (1994). Volition and personality: Action versus state orientation. Göttingen: Hogrefe & Huber. Kuhl, J. (1994). Action versus state orientation: Psychometric properties of the Action Control Scale (ACS-90). In J. Kuhl & J. Beckmann (Eds.), Volition and personality: Action versus state orientation, (pp. 47-59). Göttingen: Hogrefe & Huber. Diefendorff, J. M., Hall, R.J., Lord, R. G., & Strean, M. L. (2000). Action-state orientation: Construct validity of a revised measure and its relationship to work-related variables. Journal of Applied Psychology, 85, 250-263. Koole, S. L. & Jostmann, N. B. (2004) Getting a grip on your feelings: Effects of action orientation and external demands on intuitive affect regulation. Journal of Personality and Social Psychology, 87, 974-990. Koole, S. L. & Kuhl, J. (in druk) Dealing with unwanted feelings: The role of affect regulation in volitional action control. In J. Shah & W. Gardner (Eds.), Handbook of motivation science. New York: Guilford. Koole, S. L., Kuhl. J., Jostmann, N. B., & Finkenauer, C. (2006) Self-regulation in interpersonal relationships: The case of action versus state orientation. In K. D. Vohs & E. Finkel (Eds.), Intrapersonal Processes and Interpersonal Relationships: How They Relate. New York: Guilford. Categorieën: Psychologie Criminologie Pedagogiek Arbeidspsychologie Motivatie Navigatiemenu Registreren Niet aangemeld Overlegpagina IP-adres Bijdragen IP-adres Aanmelden Artikel Overleg Lezen Bewerken Geschiedenis Hoofdpagina Vind een artikel Vandaag Etalage Categorieën Recente wijzigingen Nieuwe artikelen Willekeurige pagina Informatie Gebruikersportaal Snelcursus Hulp en contact Donaties Hulpmiddelen Links naar deze pagina Verwante wijzigingen Bestand uploaden Speciale pagina's Permanente koppeling Paginagegevens Wikidata-item Deze pagina citeren Afdrukken/exporteren Boek maken Downloaden als PDF Printervriendelijke versie In andere talen العربية Azərbaycanca Български বাংলা Brezhoneg Bosanski Català Čeština Dansk Deutsch English Español Eesti Euskara فارسی Suomi Français Galego עברית हिन्दी Hrvatski Magyar Հայերեն Bahasa Indonesia Ido Italiano 日本語 Қазақша ಕನ್ನಡ 한국어 Lietuvių Latviešu Македонски Монгол Norsk bokmål Polski Português Română Русский Srpskohrvatski / српскохрватски සිංහල Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip Српски / srpski Svenska ไทย Türkçe Українська Oʻzbekcha 中文 Koppelingen bewerken Deze pagina is het laatst bewerkt op 14 apr 2014 om 09:15. De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie. Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk. Privacybeleid Over Wikipedia Voorbehoud Ontwikkelaars Mobiele weergave Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki